Nhà thùng nước mắm Phú Quốc

  11/07/2019 14:33:38
Lịch sử làng nghề làm mắm trên 200 năm tuổi

Tại Việt Nam có hai loại thùng chứng nước mắm là thùng lều và thùng lu:

Thùng Lều

Thùng lều được làm bằng gỗ bời lời hay các loại gỗ dẻo mềm khai thác tại rừng, cao khoảng 2m đến 4m, đường kính từ 1,5m đến 3m. Mỗi thùng được niềng bằng 6 đến 8 sợi đai tùy thùng lớn nhỏ, mỗi sợi được quấn bằng 120 sợi song mây chắc nịch để cố định. Thời gian sử dụng thùng có thể lên đến 60 năm thậm chí gần 100 năm.

nhà thùng phú quốc

Điều đó cho thấy những nguyên liệu làm nên những thùng gỗ này bền bỉ đến nhường nào. Để sản xuất thùng Lều, những tấm gỗ thường được xẻ có độ dày khoảng 25 cm, được phơi thật khô và ghép lại với nhau bằng các chốt cây. Sau đó, dùng những sợi dây đai làm bằng mây vì bền, chắc, không co dãn theo điều kiện môi trường để buộc chắc và giữ chặt thùng chứa. Phía dưới thùng có lỗ lù để kéo rút nước trong thùng chượp.

Thùng lu

Thùng lu hay còn được gọi là thùng mái vú là những chiếc chum sành, được làm từ đất sét và nung ở nhiệt độ cao, thường được các làng nghề thủ công đồ gốm sản xuất. Cách làm nước mắm bằng thùng lu chỉ khác với nước mắm bằng thùng lều ở chỗ thay vì để thùng lều trong nhà chờ thủy phân thì cách làm bằng thùng lu là đem trực tiếp các lu ra ngoài nắng phơi trực tiếp.

Nhà thùng sử dụng loại thùng nào là chủ yếu ?

Các chủ cơ sở làm nước mắm thường sử dụng loại thùng hình trụ hay còn được gọi là thùng lều, loại thùng này có sức chứa từ 7 đến 10 tấn cá cơm nguyên liệu, nhưng trong khoảng chục năm trở lại đây người ta lại có xu hướng đóng thùng to hơn, có thể chứa tới 15 hoặc 20 tấn cá. Cỡ thùng này đường kính miệng khoảng 3,2m, trong khi đáy khoảng 2,6m.

Để làm vách thùng, người thợ chọn ra đúng 55 tấm ván có kích cỡ đều nhau: dài 2,2m, rộng khoảng 20cm, dày 6cm. Ở hai cạnh tấm ván, người ta dùng bào tạo độ nghiêng sao cho khi ráp lại thành hình trụ, từng tấm ván khít rịt nhau.

Dọc tấm ván, người thợ lại khoan năm lỗ rồi dùng chốt bằng gỗ ổi kết từng miếng lại, ở giữa lại lót thêm vỏ tràm làm ron để thùng không bị thấm từ trong ra. Sau khi ráp vách thùng xong mới tới khâu vô đáy.

 

Ván đáy có bề dày từ 7cm đến 8cm để gánh chịu trọng lượng. Các loại gỗ trai, hộ phát, bời lời, dên dên vốn có nhiều trên rừng ngày trước được các chủ thùng ưa chuộng bởi độ bền rất cao.

Theo nhiều ông chủ nhà thùng cho biết, việc ráp thành hình chiếc thùng xem như mới được nửa chặng đường. Khâu khó nhất, thể hiện tay nghề của thợ là việc lấy ni quấn đai hay còn gọi là dây niền và vô đai. Đai làm bằng loại mây xanh hoặc mây đỏ bứt trên rừng. Bất kể loại thùng nhỏ hay lớn, người ta đều dùng bảy chiếc đai to cỡ cùm tay người lớn thít chặt bên ngoài.

Do thùng có kết cấu trên loe dưới hẹp nên các đai nhỏ dần từ miệng thùng xuống đáy. Dẫu vậy, từng đai đều được kết bằng 70 sợi mây, mỗi sợi to cỡ ngón tay, có chiều dài trên dưới chục mét. Những người thợ chuyên nghiệp khi quấn đai có thủ thuật “giấu mối” để người bình thường nhìn vào cứ tưởng là một sợi đai nguyên.

Người ta vô đai bằng cách lật úp thùng lại. Ba chiếc đai phía miệng thùng được vô đầu tiên, sau đó phải ngưng lại cả tháng trời để vách thùng khô mới vô tiếp. “Đai phải vừa đủ độ thít, nếu chặt quá thì thùng bị răn nứt hoặc nổ vì thùng bị bọp vào phía trong, phát ra tiếng kêu rất lớn, còn lỏng quá thì bị rò nước. Có thợ vì nóng vội làm nhanh quá, ép hết đai vô cùng lúc, tới chừng thùng khô ngót lại bị thấm tùm lum, chủ bắt đền, mất uy tín, phải dẹp nghề luôn” – Thợ thùng đã kể lại.

Tuy nhiên không phải lúc nào mọi chuyện cũng được suôn sẻ, dù là những người thợ chuyên nghiệp nhất thì dân làm thùng sợ nhất trời mưa. Làm tới đâu phải lấy bạt cao su trùm lại, nếu thùng dính nước mưa, khi ủ chượp, gặp nước muối sẽ hư rất nhanh.

 

Đảo ngọc Phú Quốc có nguồn nguyên liệu sản xuất nước mắm dồi dào, kinh nghiệm làm nghề hơn 200 năm và nhiều nhà thùng nổi danh

 

Đảo ngọc Phú Quốc – Nơi có những nhà thùng sản xuất nước mắm cốt uy tín

Lịch sử làng nghề làm mắm trên 200 năm tuổi

Phú Quốc hay còn được mệnh danh là đảo ngọc tại Việt Nam. Đây là hòn đảo lớn nhất của Việt Nam. Đảo Phú Quốc được coi là một trong những điểm du lịch sáng giá nhất tại khu vực miền nam Việt Nam. Phú Quốc có một nét đẹp quyến rũ bởi cảnh sắc, con người và nhiều vật phẩm thiên nhiên ban tặng.

Điều thu hút nhiều khách du lịch đến với Phú Quốc là vì hòn đảo ngọc này vẫn giữ nguyên nét hoang sơ và bầu khí trời tươi mát , trong sạch dù lượng du khách đến với hòn đảo này ngày càng thêm đông đảo. Không chỉ hút hồn khách du lịch bởi những Bãi Sao , Bãi Dài, mũi Gành Dầu, Dinh Cậu hay suối Tranh.

Làng nghề sản xuất nước mắm truyền thống

Hiện nay ở Phú Quốc đã có gần 100 nhà thùng làm nước mắm, các nhà thùng chủ yếu tập trung ở Dương Ðông và Cửa Cạn. Tuy nhiên trong thời gian chiến tranh, các nhà thùng ở Cửa Cạn bị tàn phá, nên các nhà thùng dần chuyển qua Dương Ðông và An Thới như hiện nay.

 

Phú Quốc – nơi sở hữu những nhà thùng danh tiếng

Một trải nghiệm hoàn toàn độc đáo khi du khách đặt chân đến đảo ngọc Phú Quốc chính là việc ghé thăm một trong những nhà máy chưng cất nước mắm tại hai Thị trấn Dương Đông và An Thới. Phú Quốc nổi tiếng với sản xuất nước mắm có chất lượng rất cao được xuất khẩu trên toàn thế giới và là một đóng góp lớn cho nền kinh tế đảo.

Nước mắm là một loại nước chấm bổ sung thêm một hương vị mặn cho bữa ăn Việt Nam. Nó được làm kết hợp từ cá cơm, muối và nước và ủ lên men qua các giai đoạn khác nhau trong vòng sáu tháng đến một năm trước khi được lấy từ những thùng lớn thành các lớp khác nhau từ chất lượng hàng đầu nước sốt màu nhẹ hơn đến nước sốt nấu ăn là cơ bản, cả hai đều là chất đạm.

Tại Phú Quốc có bốn nhà thùng nước mắm được cấp phép cho khách du lịch tham quan và mua nước mắm trực tiếp tại cơ sở sản xuất. Phải tận mắt được chứng kiến những khu nhà thùng sản xuất nước mắm như thế này, du khách mới hình dung được quy trình sản xuất ra giọt nước mắm thơm ngon kỳ công và thú vị như thế nào.

Tại đây du khách sẽ được tường tận nhìn thấy quy trình sản xuất nước mắm truyền thống từ những thùng gỗ sang những can nhựa nhỏ, sau đó tham quan và mua trực tiếp nước mắm được đóng chai tại khu trưng bày. Tại các khu vực nhà thùng này, bạn có thể tự trải nghiệm hoặc hỏi trực tiếp người làm nước mắm về quy trình sản xuất cũng như chế biến.

 

Nhà thùng nước mắm Phú Quốc Khải Hoàn

Được sản xuất theo quy trình khép kín theo phương pháp truyền thống, du khách đi du lịch đến Phú Quốc sẽ phải choáng ngợp khi tham quan cơ sở sản xuất nước mắm Thịnh Phát với hàng chục các thùng gỗ lớn xếp trên nền xi măng bên trong chứa đựng khoảng từ 14-17 tấn cá được đánh bắt từ biển Phú Quốc về.

Bằng những kinh nghiệm truyền từ đời này sang đời khác, cá được ủ chượp theo một quy trình đặc biệt sau một thời gian cố định được ngư dân ở đây kiểm định sau đó cho ra loại nước mắm nguyên chất đến tay người tiêu dùng. Là một thương hiệu nổi tiếng nước mắm Khải Hoàn luôn chào đón du khách đến đây vào dịp Tết 2017 cũng như để giới thiệu quảng bá sâu hơn về thương hiệu của mình, giúp cho du khách tin tưởng và lựa chọn thương hiệu nước mắm Khải Hoàn.

 

Nhà thùng nước mắm Phụng Hưng

Cơ sở sản xuất nước mắm Phụng Hưng tọa lạc ở thị trấn An Thới, huyện Phú Quốc là một nơi tham quan hết sức thú vị của khách thập phương. Với những du khách đi theo đoàn thì sẽ đi xe của công ty đến tận nơi sản xuất, còn với những du khách đi lẻ thì có thể hỏi thăm địa chỉ người dân tại đây, cơ sở sản xuất nước mắm Phụng Hưng khá nổi tiếng ở Phú Quốc chính vì thế rất dễ dàng tìm ra nhà thùng này.

Trong gần 100 nhà thùng ở Phú Quốc, nhãn hiệu nước mắm Phụng Hưng khá nổi tiếng. Phụng Hưng sản xuất nước mắm theo công nghệ khép kín. Trong nhà thùng của Phụng Hưng, 100 thùng gỗ lớn được đánh số thứ tự, chia thành 10 dãy chạy thẳng tắp. Hãng có đội ngũ ghe đánh bắt cá riêng, có dây chuyền đóng chai 2 loại 40 và 45 độ đạm và đa dạng về hình thức mẫu mã bắt mắt người tiêu dùng.

 

Nhà thùng nước mắm Chinsu Nam Ngư Phú Quốc

Ít ai biết rằng Công ty Cổ phần Masan được đánh giá là một trong bốn nhà thùng lớn nhất trên đảo Phú Quốc. Nhà thùng Nam Ngư tạo lạc tại xã Dương Tơ, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang. Đây là nơi mà thương hiệu nước mắm nổi tiếng Nam Ngư cho ra hàng triệu chai nước mắm Nam Ngư an toàn và chuẩn vị. Tại nhà thùng Nam Ngư ở Phú Quốc nhà thùng sở hữu nhiều thùng ủ chượp, cùng hệ thống sản xuất khép kín đạt chuẩn Bộ Y tế và quy trình đóng chai đạt chuẩn Châu Âu.

Thương hiệu nước mắm của Masan Consumer đã cho ra đời dòng nước mắm cao cấp Nam Ngư Phú Quốc: ủ chượp và đóng chai 100% tại Phú Quốc giúp lưu giữ được trọn vẹn hương vị đặc trưng của nước mắm ngay tại nguồn. Với hương vị đậm đà với hậu ngọt cá tươi, cùng mùi thơm dịu nhẹ và sắc nâu cánh gián, đỏ trong sánh quyện rất đặc trưng.

Nước mắm của Masan Consumer (không riêng gì Nam Ngư Phú Quốc) hiện đã và đang là những dòng nước mắm nhận được sự yêu thích của hơn 50 triệu người tiêu dùng Việt Nam. Được biết, thương hiệu nước mắm của Masan cũng đã 21 năm lọt Top những thương hiệu gia vị Hàng Việt Nam chất lượng cao và liên tục nằm Top 3 các thương hiệu do người tiêu dùng bình chọn (kể từ năm 2014).